ช่วงเวลาข้ามผ่านจากปี 2022 มา 2023 คนไม่มีใครไม่เห็นด้วยกับคำพูดของ Bill gates ที่ว่า ‘I don’t think Web3 was that big or that Metaverse stuff alone was revolutionary but AI is quite revolutionary’ – Bill Gates

แม้ในความเป็นจริง AI ไม่ใช่เรื่องใหม่ และทำงานอยู่ใต้บริการทางเทคโนโลยีมากมาย แต่ก็ต้องยอมรับว่าผลลัพธ์ของ AI เชิงรูปธรรมที่ประจักษ์ในสายตาของเรา สร้างความตกใจ ตื่นเต้น เพราะเราเห็นแล้วว่ามันสามารถเปลี่ยนทั้งวิธีคิดและส่งผลต่อแนวทางการทำงานได้อย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็น Midjourney หรือ ChatGTP ก็ตาม 

💡 “การใช้เทคโนโลยีทำงานให้กับเรา” ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่

เมื่อมองย้อนกลับไปได้ตั้งแต่สมัยคอมพิวเตอร์ยุคแรก โลกพัฒนา Hardware เพื่อคำนวนในสิ่งที่ยากและใช้เพื่อจุดมุ่งหมายระดับประเทศ เช่น ถอดรหัสลับหรือคำนวนวิถีมิซไซล์ในสมัยสงคราม (ref) มาจนยุคที่คนเริ่มเข้าถึงคอมพิวเตอร์มากขึ้น เช่น โทรศัพท์มือถือทำให้ Hardware เข้าใกล้กับชีวิตประจำวันมากขึ้น ไปจนถึงการพัฒนาโปรแกรม (Software) ต่างๆ เช่น Excel, Words เข้ามาช่วยตอบโจทย์ความต้องการของบุคคล และต่อมายุคของ Internet เราก็มี Google Search Engine ที่เข้ามาช่วยร่นระยะเวลาที่เราต้องการหาข้อมูลใดข้อมูลหนึ่ง 

AI (Artificial Intelligence) ก็เป็นเทคโนโลยีที่สามารถทำงานเช่นนั้นได้

💭 แล้วเราใช้งานได้จริงแค่ไหน แทนที่ได้แค่ไหน และควรไปในแนวทางอย่างไร?

หากลองสังเกตดูเทคโนโลยีกับการสร้างสรรค์สร้างสรรค์เป็นของคู่กัน นักออกแบบใช้เทคโนโลยีควบคู่กับการทำงานเสมอ เรากำลังปรับเปลี่ยนจากการกดปุ่ม คลิก เปิดโปรแกรม ไปเป็นการป้อนข้อมูลถามตอบ (conversational dialogue model) ใกล้เคียงกับ Alexa หรือ Siri ในตลาด

ก่อนจะใช้มันให้สนุก เราต้องระวังอะไรบ้างก่อนจะใช้ AI ในฐานะ Designers นี่คือ checkpoint ของการพิจารณาข้อมูลของ AI ที่เรา reflect ระหว่างทดลองใช้ chatGTP generate code สีสำหรับ design system

✍️ 1. Focus the result, try not to believe tone of voice
Chat GTP  การใช้วิธีการพูดด้วยความสุภาพและน้ำเสียงท่ีจริงจัง (convincing tone) ทำให้เรารู้สึก “เชื่อ” ไปโดยไม่รู้ตัว โดยที่เราอาจไม่รู้แน่ชัดว่าสิ่งที่มันพูดจริงหรือไม่ แต่ก็จะเชื่อไว้ก่อน โดยการที่เราจะตรวจสอบความถูกต้องนั้น

• ดูว่าตัวเองรู้เรื่องนั้นดีแค่ไหน ก่อนตั้งคำถาม
• ลอง focus the result ด้วยการลองถามคำถามเดิมในหลายๆ บริบท

✍️ 2. Don’t stop by its answers
หัวใจของการถาม คือ “อย่าหยุดตั้งคำถาม อย่าเชื่อเพียง 1 คำถาม 1 คำตอบ แต่ลองต่อยอดจากผลลัพธ์นั้นไป research ต่อ

✍️ 3. Always Ask ‘Why’
ตั้งข้อสงสัยอยู่เสมอ

✍️ 4. Iteration is our bornblood
งานออกแบบไม่มีสิ้นสุด เราทดลองต่อยอดและผลิตซ้ำได้เสมอ
.

.

มาลองดูผลลัพธ์กัน

เราทดลองให้ Chat GTP ทำ UI Palette โดยมีเงื่อนไขคือต้องผ่านกฎ WCAG guidelines โดยใช้สี #2A45AA เป็นตัวตั้งต้นและให้อยู่ในลำดับที่ 5 ของ palette

จาก result chatGTP ตอบมาได้ดูน่าสนใจมาก ระบุ shade ให้ด้วย แต่เราต้องการทดลองต่อ โดยครั้งแรกไม่ระบุสีตั้งต้นและสุดท้าย ครั้งที่สองลองระบุสีแรกกับสุดท้ายไปด้วยแล้วลองนำ hexcode ไปวางใน Figma

เห็นได้ชัดว่าครั้งแรก ไม่มีการระบุสีเริ่มต้นทำให้ผลลัพธ์ของสีอ่อนตั้งต้นนั้นดูใช้ไม่ได้จริงนัก แต่พอระบุแล้วเมื่อดูการไล่สีดูดีขึ้นแต่ช่วง range ที่ 2-3 จะเห็นว่าโทนสีฟ้าไม่ไปในแนวทางเดียวกันเท่าไหร่นัก

สรุปโดยคร่าวจากการทดลองแล้ว chatGTP เข้าใจ concept ของ Input topic อยู่บ้างแต่ยังไม่สามารถเป็น reference เพียงพอให้อ้างอิงเพื่อทำงานได้อย่างจริงจัง แต่เราเชื่อว่าใน version ถัดไป น่าจะน่าสนใจมากขึ้นแน่ๆ

.

.

💡 แล้วอะไรที่เราควร Focus ใน 2023

เทคโนโลยีที่ไปไว.. แต่เรื่อง Ethical in design อาจจะยังไม่ไวตาม สิ่งที่น่าติดตามต่อในปีนี้คือ AI Regulations Approach ของแต่ละประเทศและภูมิภาคที่ต่างมีจุด focus ของตัวเองและน่าจะเริ่มมีข้อบังคับชัดเจนมากขึ้นเรื่อยๆ

เช่น EU AI ACT หรือ Shanghai Regulation

ในส่วนของฝั่ง Design เริ่มพูดประเด็น Ethics กันมากขึ้น เห็นอยุ่หลาย approach เช่นเอา design thinking มา apply หรือว่า เอาแนวทาง heuristics ที่เราใช้ๆ กันมาพัฒนาต่อ

ดังนั้นงานออกแบบในปี 2023 นี้ไม่ใช่เพียงครอบคลุมประเด็น ethical ใน AI แต่ครอบคลุม digital products ด้วย ซึ่งหากมีโอกาสหน้าจะนำมาแชร์กัน